No Frame

" DEREBAGI KÖYÜ | YERKÖY | YOZGAT

Tarihi

Nüfusunun çoklugundan ve merkezi durumundan dolayi da eskiden beri Devlet Hizmetlerinden azami derecede yararlanmistir. 1930'lu yillardan beri ilkokulu, 1975'den beride kendi imece usulü ile yaptigi ortaokulu 1985'lere kadar ögrenim vermistir. Su anda ise ögrenci bulunmadigindan her iki okul da kapali durumdadir. 1980'den beri Elektrigi, 1990'dan beri PTT sebekesi, 1995'den itibaren Terkoz suyu, 2001'den itibaren de köy yolu asfalt olan çagimizin modern hizmetlerinden de nasibini almistir. Devletin yaptigi köy hizmet binasi mevcut olup muhtarlik hizmetleri buradan sürdürülmektedir. Ayni zamanda da eskiden oldugu gibi Köy Odasi olarak da hizmet vermektedir. Derebagi'nda eskiyle yeniyi bir arada görmek mümkündür. Söyle ki modern,betonarme iki-üç katli binalar yapilirken eski tek katli çamur sivali tas duvarli evleri ve daracik sokaklari halen görmek mümkündür. Köy meydanimiz modern sekilde genis asfalt hali ile bütün hizmetleri vermeye müsait durumdadir. Tipik bozkir köyü olan Derebagi'na yolunuzu en uygun Nisan - Haziran ortalarina kadar rastlatabilirseniz tadina doyum olmayan bir güzellikler görebilirsiniz. Ayrica sonbaharin Eylül güzelligi de görmege degerdir. Eskiden bag-bozumu vardi, simdilerde kavun,karpuz tarlasinin güzelligini yasamak ve tatmak fevkalade güzeldir. Orta Anadolu'nun orta bölümünde konuslanmis olan köyümüzde, Türklerin Anadolu'yu fetihleri ile 1071'den öncede iskan edildigi eldeki kesin delillerle mevcuttur. Yani Islam öncesi medeniyetlerden bizim isaret edebilecegimiz Hititler'in köyümüz hudutlarinda yerlesim bölgesinin oldugunu su andaki tarihi kalintilarla izleri oldugunu ileri sürebiliriz. Aci Suyun Basi-Uzun Kuyu mevkiinde halen kalintilar görülebiliyor. Bu bölgenin yakininda sonradan Müslüman Türklerin de oturdugu su andaki mezarliklarinin canli örneklerinden anlasiliyor. Aci Suyun dogusu Müslüman mezarligi halen mevcudiyetini sürdürüyor. Derebagi ismini 1958 senesinde Yeniyapan Tren Istasyonunda köyümüz gençleri ile istasyon müdürü Yasar Bey arasinda çikan bir kavga neticesinde Israilli ismi karisikliga sebebiyet verdiginden degistirilmek zorunda kalinmistir. Tarihi tapu olarak suan köy camisinin merdiven baslarindaki sagli-sollu iki tas sütunla; çok uzun yillar Soku Tasi olarak kullandigimiz "mermere benzer" yöremizde bulunmayan bir yapi içeren tas halen mevcuttur. Dilden dile söylenen hep yaslilarimizin anlattigina göre bu üç tas su an Osman ögretmen'in yazi mahallesindeki evinin oldugu yerde bir kilisenin oldugunu bu taslarinda o kiliseye ait oldugunu bizlere hep büyüklerimiz anlatmislardir. Onlarda büyüklerinden hep böyle duyup böyle bildiklerini söylerler. Anlasilan o dur ki köyümüz eski Medeniyetlere de besiklik etmistir. Su an köyün ortasinda salmaya (Basi Bos) akan bir çesmemiz Eski Pinar vardir. Iste bütün olayin püf noktasi bu suyun basinda çok eskiden beri insanlar mekan tutarak yasamalarina dayanir. Yaz Kis su an dahi tatli devamli akan bir su varsa o da bu pinarin suyudur. Bu suyun gelis yolunu bilenimiz hiç yok; yaslilarimizda bizlere böyle gördük böyle biliyoruz diyorlar; derler. Bu pinari Ecnebi dedigimiz Türk Müslüman medeniyetinden evvelki medeniyetlere ait insanlar insa etmislerdir. Bu hakiki bir durumdur. Bunda köy halki tümden hem fikirdir. Bunlarin disinda da çok bariz deliller sunamayacagim; ama bu köyde yasayan insanlarin arazinin a-Bozbaglar denen mevkiinde baglari b-Derebagi denen mevkiinde baglari c-Avginin basi denen yerde baglari oldugu son olarak ta biz yasayanlarin Yazi Baglari -Boyali Baglari -Kara Kuyu mevkiinde baglarimiz varken suan için kör oldu. Battal hale geldi. Kütükler hastalandi üzüm vermez oldu, dolayisiyla terk edildi. Bunlari da birer medeniyet asamasi olarak kabul edebiliriz.

Kültür

Köyümüzde kislari (Kamalak) keklik avI silahsiz olarak yapmak ne güzeldi, anlatilmaz ancak yasayanlar bilir. El sanatlari yönünden Kilim,Yün,Kazak,Çorap,Heybe,Yün Torba dokumaciligi son derece güzeldi. Simdilerde unutuldu; yapilmiyor. Dügünlerde kina geceleri,gelin alayi çekilen,halaylar söylenen yanik türküler vardi. Güzün bulgur dövülür, soku tasi muhabbeti, kestirilen horozlu pilavin tadina söylenen manilerin güzelligine doyum olmazdi. Dügünlerimizde baslik parasi, Emmi - Dayi - Gardas yolu, Süt Hakki birde Zir-Zop alinmasi, gelin alayina ip çekmek vardi. Dügün öncesi Okuntu dagitma vardi ki bunu da köyde herkes yapamaz belli bazi kimseler yaparlardi. Dügünlerde güresler tutulur, peskir - sabundan yolu konurdu. Hülasa anlatilacak daha çok baska hususlarda var ama simdilik bu kadariyla yetinmek durumundayiz. Bülbüle sormuslarda ah vatanim demis Derebagi'da iste öyle birseydir. Köyün gelenek , görenek ve yemekleri hakkinda bilgi yoktur.

Cografya

Yozgat iline 93 km, Yerköy ilçesine 53 km uzakliktadir. Köyümüz Bozok yaylasinin en bati bölümünü olusturan Aygar Daginin güney eteklerinde kurulmustur. Rakim denizden yüksekligi yaklasik 700-850 civarinda olup tipik karasal iklim kusagindadir. Yaklasik olarak Kuzeyden - Güneye 15 km,Dogudan-Batiya 5 km dolayinda bir alana oturur. Köyümüzün arazisi 75.000.000.m2 'dir. Güney sinirimizin Kizilirmagin en büyük kolu olan Delice irmagi teskil eder. Yer alti sulari yönünden sansiz bir bölgedeyiz. Yazlari bayagi içme suyu sikintisi çekiliyor

Nüfus

Kayitli 1000 (bin)'in üzerinde haneye, yaklasik 4000 dolayinda nüfusa sahip, ilçemizin de büyüklükte ilk üç köyünden birisiyiz. Sartlar geregi köyde 80 dolayinda oturani digerleri de basta Ankara (500) - Kirikkale (60) - Mersin (60) gibi illere ve önemli sayida da yurt disinda; Fransa (80) Danimarka (30) Almanya (25) yaklasik hane sayisina sahiptir.

Ekonomi

Köyün ekonomisi tarim ve hayvanciliga dayalidir. Tarim ve Hayvanciliktir.Köyümüzün arazisi 75.000.000.m2 'dir, bu arazinin tam orta noktasina kurulmus olup, arazinin %60'inda tarim yapamaz durumdadir. Daglik, Kayalik, Dere, Tepe olmasindan tarima ancak %40'i elverislidir. Eskiden güney kesiminde sulu tarim yapilirdi. Simdi ise ancak irmaktan motorlar vasitasiyla sulama yapilabilmektedir. Ormanlik alan olarak daglik bölgemizde, mese gibi maki türü agaçlar ve kavak sögüt yetisir. Meyve agaçlari olarak Kayisi, Elma, Armut, Erik, Igde, Kusburnu, Menengis, Dut (v.b.) agaçlar vardir. Tarim ürünlerinden basta Bugday, Arpa , Çavdar, Misir ve Mercimek yetistirilir. Yöre Cografi özellik olarak kirmizi kiremit topragina sahiptir. En önemli ürünlerimiz Kavun - Karpuz, Ayçiçegi, Seker pancari (v.b.) gibidir. Kavun - Kapuz yetistiriciligi ile ayrica yöresinde büyük söhrete sahiptir. On bes yil öncesine kadar çok meshur olan Hasan dede türü üzüm yetistirilirdi. Simdi ise baglar bozuldu. Eski güzellikler kayboldu. Köyümüz ekonomisine baglarimizdan mevsiminde 1000 ton dolayinda yas üzüm satarak bütçesine büyük katki saglardi. Pekmez - Çalma (Kati Pekmez) Kuru üzüm, pestil seklinde de üzümden degisik ürünler yapilirdi. Tarimimiz suan modern usullerle yapiliyor. Eskiden yöremizde en zor tarim yapan köy konumundaydik bunun nedeni de köyün tarim arazisine uzak olmasindan kaynaklanirdi. Su kitligindan komsu bir köyle uzun süre mahkemelik durumlar yasadik.

Muhtarlik

Yerlesim yerinin köy tüzel kisiligi almasi ile birlikte köyün tüzel kisiligini temsil etmesi için köy muhtarlik seçimleri de yapilmaktadir.

Seçildikleri yillara göre köy muhtarlari:

2009 - Fikret Kaya

2004 - Bekir Polat

1999 - Yunus Kaplan

1994 - Hasan Açikgöz

1989 - Niyazi Kaplan

1984 - Ihsan Aytaç

1979 - Bahri Kaplan

1974 - Ihsan Aytaç

1969 - Mustafa Bilir

1966 - Halil Bakan

1964 - Dursun Dursun

1961 - Ahmet Açikgöz

1960 - Hilmi Ögretmen

1960 - Mustafa Bilir

1959 - Ahmet Yüce

1954 - Hasim Demirci

1949 - Hasim Yilmaz

1944 - Arif Aytaç

1939 - Mevlüt Uslu

1934 - Ali Kaplan

1929 - Mehmet Yildirim (Cennetoglu)18 yil muhtarlik yapti.

1925 - Hüseyin (Hüseyinka) Yilmaz

Altyapi bilgileri

Köyde ilkögretim okulu vardir. Köyün içme suyu sebekesi ve kanalizasyon sebekesi vardir. Ptt subesi yoktur ancak ptt acentesi vardir. Saglik ocagi ve saglik evi yoktur. Köye ayrica ulasimi saglayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardir.

(Bu bilgiler Sayın Yasar AYTAÇ tarafından verilmis

olup, www.derebagi.org. adresinden alınmıstır.)

* Derebagi Köyü Etnik Yapısı:

(Kaynak: Sayın Yasar Aytaç)

İisrailli (Derebağgi) köyü nüfusuna kayıtlı 30 (Otuz) değigisik soy ismi kullanılmaktadır.Soy ismi değgişsik olup da kan akrabası olanların oldugu gibi soy ismi aynı olup da kan akrabası olmayanlarda vardır.

1-Bilir-ler: Soy ismini tasşıyan aileler bu köyün kurucuları olup tarihteki İiskenderoğgulları iİmparatorluğundan sürüküp geldikleri su andaki kullanılan ünvanları da bu çagrısşımı yaptırıyor.Kendi yaşslıları da bu fikre katılıyorlar.Aslen Türklerin Anadolu'yu fetihleri ile gelen göç dalgalarının da buraları yurt tutmalarına dayanır.Bozok Türklerinin kolundan olan Türkmenler denilen Salman Ogulları Boyuna dayanılır.

2-Uslu-lar: İmirze'nin Uş$agğı (Köye Asma -Babıklı yöresinden gelmişslerdir.) Hacı ismailler.

3-Yıldırım-lar: Cennetogulları (Köye Babıklı yöresinden gelmişslerdir.)

4-Yüce-ler: Yörük Uşsağgı (Keloğglan -Salik Çavusş-Hacının Uşsagğı)

5-Dursun-lar: Musa Çavus Ogulları

6-Yılmaz-lar: Çerkez Ogulları-Hüseyin Kağ'lar - Çingişler -Boşsnak Ogulları.

7-Kaplan-lar: Gaffar Ogullari - Ekşsi Ömerler - Topal Bekirler - Fazla - Malamatlar.

8-Özkan-lar: Molla Osman Ogulları - Çil Mahmutlar

9-Demir-Demirci-ler: Molla İibrahim Oğgulları

10-Deniz-ler: Halil Çavusşlar - Hanifiler

11-Murat-lar: Dişso Ogulları

12-Çınar-lar: Osman Çavuşslar - Topal Haydarlar-Hacinin Uşsağı (Çiçek Dagğından Geldiklerini söylerler)

13-Erdasş-lar: Yağgcının Usşağı - Göz Nuru lar - Cüce Fakılar - Koca Aliler

14-Erciyas-lar : Necip -Fadigğin Ogulları - Kadir Kocalar - Kır Keçiler - Deli Kamiloğgulları - Kenanlar

15-Açıkgöz-ler: Oruç Ogulları

16-Baran-lar: Yörükogğlu (Baraklı Köyünden Gelmeler)

17-Polat-lar: Güldane'nin Oğlgu - Ayrancılar (Acı Köyünden Gelmeler)

18-Karaduman-lar: Ali Veliler -Karaogğlanlar -Körkezibanlar

19-Kılıç-lar: Mülazim'in Ogulu (Y.İhsan Gazili Köyünden Gelmeler)

20-Bakan-lar: Mustuğgun Ogulları (Salihli Köyünden Gelmeler)

21-Kaya-lar: Satılmışsın Usşağgı

22-Aygar-lar: Caferin Uşsağgı (Salihli Köyünden Gelmeler)

23-Ş$anal-lar: Şabanogulları

24-Köse-ler: Gurunun Uşsağı - Haci ömerin Usşağı "Aniş"-Balogulları - Bedelin Usşağı - Osman Öğretmenler

25-Ülkü-ler: Honamın Uşsağı

26-Bekar-lar: Sarı Mehmetler-Gögğ Ömerin Uşsağgı

27-Avcı-lar: Ümmet Çavuşsogulları (Hatip Ogulları ile aynı kandanlar)

28-Aytaç-lar: Hatipogullar -Haciömerler-Kamil Çavuşslar -Saadettinler-Seyitler -Müslümler -Gökçenin Uşsağgı (Hatipogullarına Anne tarafından akraba olurlar) Hatipoğulları: Terzili köyü hudutlarındakı Beşsikkaya denilen mevkiden Derebağgı'na (İisrailli'ye) en son gelip yerleşsen ailedir. Terzili köyündeki Acer soy ismini taşsıyanlarla amca ogulları olurlar.

Not: Derebağıg'nda (iİsrailli'de) sşuan nesilleri kaybolan Sarı Hasan'ın Oğglu - Patçının Oğglu - Çerkez Oğlu -Çörtüklü Oğlu - Musaca Oğulları gibi nesilleri kaybolan aileleleri de burada zikretmeden geçmeyelim.

Kaynak : Yaşsar Aytaç

Derabağı Köyü

8 Km.

Derebagi Köyü |

Canım Memleketim ....

This Site Was Created Using Wix.com . Create Your Own Site for Free >> Start